The Commissar (Aleksandr Askoldov, USSR, 1967)

Ουδεμία σχέση με σοβιετική προπαγάνδα σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Τουναντίον. Στο ράφι για μια 20ετία (κατηγορήθηκε για φιλο-σημιτισμό), προκάλεσε θαυμασμό σαν κι άλλες σοβιετικές ταινίες όταν βγήκαν στο διεθνές φως. «Η Κομισάριος», η μοναδική ταινία του Askoldov (του απαγορεύτηκε να ξαναγυρίσει ταινία [!] –μεσολάβησε ο Gabriel García Márkuez στον πρόεδρο Gorbachev προκειμένου να κυκλοφορήσει), σκιαγραφεί τον σταδιακό εξανθρωπισμό μιας σκληρής γυναίκας (άλλωστε στα πρώτα πλάνα εκτελεί έναν λιποτάκτη του Κόκκινου Στρατού, μηχανιστικά και με συνοπτικές διαδικασίες) όταν αυτή γεννά το παιδί της σε ένα εβραϊκό αγροτόσπιτο, πριν το εγκαταλείψει αργότερα στη θαλπωρή της οικογένειας, προκειμένου να επανενταχθεί στη μονάδα της και στον αντι-ναζιστικό αγώνα.

commisar2

Λυρισμός με έξοχα πλάνα σε ασπρόμαυρο (είχα την τύχη να την πετύχω σε 35mm) στην αχανή σοβιετική ύπαιθρο και τις ερειπωμένες πόλεις, απίθανη κίνηση της κάμερας και slow motion μόνο όταν πρέπει, κι όπως πρέπει. Συγκλονιστική βρίσκω ακόμη την ευρηματικότατη σκηνή τοκετού (η καλύτερη όσων έχω δει στο πανί), όπου σε παράλληλη αφήγηση ο Askoldov απεικονίζει τη διαδικασία ως συλλογική προσπάθεια της διμoιρίας πυροβολικού της Κλάβντια Βαβίλοβα (η κομισάριος) να ξεκολλήσει ένα κανόνι από την άμμο της έρημου. Κοντινά πλάνα στα ιδρωμένα κορμιά των ταλαίπωρων στρατιωτών, φιλμαρισμένα από γωνίες όπου οι ηλιοκαμμένοι ανδρικοί μύες παραπέμπουν στο εσωτερικό του γυναικείου σώματος με το μελανιασμένο νεογνό να πασχίζει.

Από τα εξοχότερα δείγματα του σοβιετικού σινεμά με ηθικό όπλο τελικά την αγάπη (ιδίως για τη γυναίκα) και την πίστη ότι μέσω αυτής βελτιώνεται η ανθρωπότητα απέναντι στη θρησκευτική, την εθνικιστική και την ταξική μισαλλοδοξία.

Σπύρος Γάγγας, Οκτώβριος 2016.

Featured Image: http://sensesofcinema.com/2009/cteq/commissar/

Text Image: http://film.thedigitalfix.com/content/id/64617/the-commissar.html

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s