Edvard Munch (Peter Watkins, Norway, 1974)

Δεν είναι καθόλου τυχαία ούτε υπερβολική η εκστατική αντίδραση του Ingmar Bergman σε αυτό το ρηξικέλευθο έργο βιογραφίας του σπουδαίου ζωγράφου Munch, διάρκειας 3 ½ ωρών. Ο Peter Watkins προαναγγέλλει το δημιουργία του ‘δόγματος’ που θα ενστερνιστεί αργότερα μεγάλο μέρος του νέου σκανδιναβικού σινεμά. Με εξαιρετική αναπαράσταση του Όσλο (Κριστιάνια τότε) του 19ου αιώνα, ο Watkins δε διστάζει να ενθαρρύνει τους ηθοποιούς (εξ ολοκλήρου ερασιτεχνικό καστ –αδύνατο να το πιστέψεις βλέποντας τις ερμηνείες), κυρίως τον υπέροχα και καταθλιπτικά όμορφο και εκφραστικό Geir Westby ως Munch, να κοιτάζουν την κάμερα αποκαλύπτοντας τη γραμματική της ταινίας και κλητεύοντας το κοινό να αναστοχαστεί και να συναισθανθεί το δράμα μιας ολόκληρης κοινωνίας, ανταμώνοντας στο βλέμμα του Munch και των υπόλοιπων χαρακτήρων οικείες καταστάσεις και συναισθήματα –αυτά που στο τέλος και στη κορύφωση της καλλιτεχνικής του δημιουργίας ο Munch δηλώνει ότι δεν έχει. Πρόσωπα ωχρά, δακρυσμένα και καταπονημένα: μανάδες που παλεύουν με τη τελευταία ικμάδα δυνάμεών τους, φυματικά μυξιάρικα να φτύνουν αίμα, μαζί κι ο Munch, υπηρέτριες να συνθλίβονται εργασιακά και κουβέντες γυναικών και ανδρών περί αναρχισμού και γυναικείας χειραφέτησης μέσα σε σύννεφα καπνού τσιγαρίλας και πίπας. Και όλα αυτά τα εμπόδια, μανιασμένος τροφοδότης της τρομακτικής τέχνης του Munch!

Στην εποχή όπου η παιδική θνησιμότητα χτυπούσε ‘κόκκινο’ και η παιδική εργασία αντιστοιχούσε στις ώρες που είχε θεσπίσει ο νόμος για τους εγκληματίες, και με ενήλικες όπου προκειμένου να έχουν την Κυριακή ελεύθερη έπρεπε να δουλεύουν τις υπόλοιπες ημέρες 16-17 ώρες, ο Μουνκ με τον κύκλο ζωγράφων και ιδεολόγων καταπιάνεται με το θεμελιακό ερώτημα: η Τέχνη για τον άνθρωπο και τα κοινωνικά προβλήματα ή ως σκοπός καθεαυτός;

edvrdmnch2

Η δυστυχία του διαρκής μέσα από τη συντηρητική ανατροφή στο σπίτι, την παραπαίουσα υγεία των μελών της οικγένειάς του, την συνεχή κατακραυγή κριτικών τέχνης στο έργο του αλλά κυρίως μέσα από τον έρωτά του για την υπέροχη κοκκινομάλλα ‘Millie’ με την οποία η σύντομη σχέση θα τον στοιχειώσει μέχρι τέλους.

Η υλιστική ανθρωπολογία της εποχής –τη γνωρίζουμε ήδη από τον Max Stirner– συνοψίζεται στη διδασκαλία του αναρχικού Hans Jaeger περί σεξουαλικών ενορμήσεων, συναισθημάτων του ιδίου του Munch που λούζονται από σκότος, αλλά αργότερα και του Strindberg ο οποίος συμπληρώνει τον κύκλο διανόησης και δημιουργίας –συμμαχία ιερή και γήινη απέναντι σε μια συντηρητική κοινωνία που τους οδηγεί σε γρήγορο θάνατο (αυτοκτονία) ή αργό (ψυχιατρείο).

Ένα απολύτως συνταρακτικό αριστούργημα το οποίο θέτει αμείλικτα κοινωνικά και καλλιτεχνικά ερωτήματα. Υποχρεωτικό μάθημα το Edvard Munch παντού!

Σπύρος Γάγγας, Οκτώβριος 2016.

Featured Image: http://iceboxmovies.blogspot.gr/2009/09/edvard-munch-1974.html

Text Image: http://www.filmcomment.com/blog/art-of-the-real-edvard-munch-by-peter-watkins/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s