Les Misérables (Raymond Bernard, France, 1934)

Κάτι λιγότερο από πέντε ώρες διαρκεί αυτή η με διαφορά καλύτερη κινηματογραφική μεταφορά του έπους του Βίκτωρος Ουγκώ. Ο Raymond Bernard αναδεικνύει με άψογη καλλιτεχνική διεύθυνση, πέραν των άλλων αρετών, το Παρίσι του 19ου αιώνα σε ολόκληρο το φάσμα των κοινωνικών του αντιθέσεων σε μια ταραχώδη εποχή αλλά και την κοπιαστική διαλεκτική ανάταση από την αδικία στο καλό και τη δικαιοσύνη.

Ο Γιάννης Αγιάννης βρήκε στο πρόσωπο, τη σωματοδομή και την υποκριτική αρτιότητα του Harry Baur την ενσάρκωση που αρμόζει στα πάθη του. Ο Ιαβέρης (εκπληκτικός ο Charles Vanel), επιβλητικός και συνοφρυωμένος, χλευάζεται από μια πόρνη πριν το δικό του τέλος στα νερά του Σηκουάνα (δίχως καμιά τυμπανοκρουσία από πλευράς σκηνοθεσίας το συντομότατο πλάνο αυτοκτονίας του). Από τις ωραιότερες στιγμές τα πλάνα της Cosette στο σπίτι των Θερναδιέρων με την κάμερα του Jules Kruger να προσδίδει στα αντικείμενα του φτωχόσπιτου την εικαστική αφαίρεση που τα πνευματικοποιεί, όπως και στη περίφημη σκηνή κάλυψης του Γιάννη Αγιάννη από τον επίσκοπο με τα δύο κηροπήγια να σηματοδοτούν την ανάφλεξη της φλόγας της πίστης και της δικαιοσύνης.

miserables7

Κεκλιμένα κάδρα, δίχως όμως την στυλιζαρισμένη παραμόρφωση του γερμανικού εξπρεσσιονισμού, ‘γράφουν’ στα εξωτερικά πλάνα την πυκνότητα ενέργειας που απελευθερώνει ο συλλογικός αναβρασμός, όπως, για παράδειγμα, στην εξαίρετη σεκάνς προετοιμασίας των οδοφραγμάτων και την κάμερα στο χέρι που εντείνει την οργή και την αποπροσανατολιστική ένταση. Και πως θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε το επικό αυτό επίτευγμα ως περιεχόμενο και κινηματογράφηση; Μάλλον στην σκηνή των συγκρούσεων στα οδοφράγματα με το χαμίνι Gavroche να δολοφονείται εν ψυχρώ ψελλίζοντας ειρωνικά: «Joie est mon caractère / C’est la faute à Voltaire / Misère est mon trousseau / C’est la faute à Rousseau.»

Ο διάλογος ελαχιστοποιείται και η έμφαση δίδεται στην κινηματογράφηση, κίνηση του Bernard που διδάσκει τους λόγους αποφυγής σύγκρισης του σινεμά με τη λογοτεχνία ή ακόμη και την λογοτεχνική ερμηνεία του σινεμά με την αδικαιολόγητη μετατόπιση τοτ βάρους στους χαρακτήρες, παρά στην υποδειγματική κινηματογραφική εικόνα, όπως επιδιώκει από την σύστασή του το σινεμά.

Σε αυτούς τους «Άθλιους» του Bernard ο Διαφωτισμός απέκτησε το δικό του κινηματογραφικό μανιφέστο και η γη των καταφρονεμένων τον δικό της Άτλαντα στον Γιάννη Αγιάννη. Κινηματογραφικό και ηθικό μεγαλείο!

Σπύρος Γάγγας, Οκτώβριος 2016.

Featured image: http://www.infernalcinema.com/2014/12/08/les-miserables-1934-version-blu-ray-review/

Text image: http://www.lacinetek.com/fr/tous-les-films/2587-les-miserables-liberte-liberte-cherie-raymond-bernard-vod.html

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s