The Colour of Pomegranates (Sergei Parajanov, USSR, 1969)

Σαν το νότισμα στο λευκό πανί από τα ζουμιά του ροδιού και η ζωή του Parajanov. Τον βίο αβίωτο του κάνανε οι Σοβιετικές αρχές: κατηγορίες για λαθρεμπόριο, ομοφυλοφυλία (!), απόπειρα δωροδοκίας. Κάποια χρόνια (τέσσερα νομίζω) τα εξέτισε. Και το έγκλημα πίσω από τις προσχηματικές κατηγορίες; Η φόρμα φυσικά! Αυτό το υπέροχο avant-garde φολκλόρ το οποίο σε αυτή την ταινία έχει κατακτήσει την τελειότητα! Κάτι παραπάνω από ‘8 ½’ λοιπόν…

pomegranates2

Σφύζει από παγανιστικό χριστιανισμό (όπως πολλές σοβιετικές της σχολής ‘Tarkovsky’) και απόκρυφο απόθεμα φολκλόρ αυτό το έργο που αφηγείται τη ζωή του ποιητή Sayat Nova (παιδικά χρόνια, έρωτας, ενηλικίωση και η ‘σκιά των προγόνων’, μοναστική απόσυρση και παγανιστικός θάνατος με ‘όρνεα’ λευκά και εορταστικά). Η αντίσταση της αρμένικης σχολής εδώ είναι η ασυμβίβαστη και επιδεικτική άρνηση του νεωτερικού στοιχείου, βασισμένη στην ανιμιστική σχεδόν αποθέωση όλων των βουκολικών συστατικών: πρόβατα και γίδια μέσα στις εκκλησιές, μαλλί χυμένο στους αργαλειούς, ιχθύες και ‘νεκρή φύση’, στήθη αγνά προς θρέψη και τέρψη της κοινότητας, στίβες θεόρατων βιβλίων, τρεχούμενα νερά να αναβλύζουν από τα πέτρινα τείχη∙ Πάσχα ατελείωτο και Ανάσταση ψυχών. ‘Ανάσταση’ και των άψυχων όμως από την ευτελή εργαλειακή τους υποβάθμιση, η φόρμα του Parajanov: Μια οργανική ‘δημοκρατία των αντικειμένων’, όπου όλα έχουν ‘φωνή’ με Μούσα αιωνιότητας την ερωτική ένωση ποίησης και κινηματογραφικής φόρμας.

Η ζωοποιός παράδοση λοιπόν ως επανάσταση απέναντι στους σκαιούς ινστρούχτουρες∙ και το Πνεύμα, που μάλλον κατοικεί στο αρχαϊκό μεγαλούργημα του Parajanov, διαλαλεί ‘επιστρέφοντας στο μέλλον’ ότι τα πράγματα μπορεί, και πρέπει, να υπάρξουν και αλλιώς.

Σπύρος Γάγγας, Οκτώβριος 2016.

Featured image: http://visualmelt.com/The-Color-of-Pomegranates

Text image: http://www.listal.com/viewimage/308205

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s