Father (István Szabó, Hungary, 1966)

Η πατρική φιγούρα έχει αναλυθεί -και εξακολουθεί ακόμα φαντάζομαι- δεόντως από την ψυχανάλυση και από την κοινωνιολογία∙ όπως επίσης και το ζήτημα της απώλειας του πατέρα σε νεαρή ηλικία. Με αυτό καταπιάνεται σε αυτό το εξαίσιο δείγμα κινηματογραφικής προσέγγισης του πατέρα ο μετέπειτα οσκαρικός Szabó. Η διαφορά εδώ που απογειώνει αυτή τη φαινομενικά μόνο ‘γλυκόπικρη’ ταινία σε συγκλονιστική εμπειρία είναι η διαμεσολάβηση της φαντασιακής απεικόνισης του ‘χαμένου’ πατέρα και σε ό,τι εξιδανικευμένο από αυτή πλάθεται πια ο ‘πατέρας-σίφουνας’ στο νου και την ψυχή του νεαρού Τακό, με κομβικά ιστορικά γεγονότα της περίοδου.

Με πενιχρά μέσα, οικονομικά και τεχνικά, φιλμάρει εντυπωσιακά ο Szabó το κυνηγητό των αντιστασιακών από τους ναζί με τις μοτοσυκλέτες με καλάθι σε πλατείες, σε υπαίθριες σκάλες με συγκρούσεις και tête-à-queue! Ακόμα πιο εντυπωσιακή είναι η πάλη μεταξύ τους στην αποθήκη με τις γυάλινες μποτίλιες∙ με τη θραύση τους να μετατρέπεται σε δράση στο οπτικοακουστικό μας βεληνεκές.

apa2

Υπερβαίνουν η μνήμη και το ιδεώδες του πατέρα την ψυχαναλυτική ερμηνεία: Ο Τακό βυθίζεται στη δίνη της λήθης, σαν το ρολόι που έχει σταματήσει μπρος στη διάρκεια του ιστορικού χρόνου που εκτυπώνεται στη συλλογική ταυτότητα. Πραγματεία και για το ανήκειν, αφού τα ερωτήματα της ιδεαλιστικής εξέγερσης του 1956 απέναντι στους Σοβιετικούς μεγεθύνονται από την πραγματιστική συμφιλίωση, τα βαρύδια της οποίας θάβονται στη λάσπη του Auschwitz και του Mauthausen με πάντα στο φόντο το ερώτημα για τυχόν εβραϊκές ρίζες του Τακό και της φιλενάδας του Άννι. Και μέσα σε αυτό το δαίδαλο οι δύο τους κομπάρσοι σε μια σκηνή ταινίας για το ολοκαύτωμα με τον αθώο και γλυκύτατο Τακό να αλλάζει μονομιάς στολή και ρόλους –εξαιρετη χειρονομία περί αναστοχατικού σινεμά, για τη σχέση του με την αλήθεια, και φανταστική κοινωνιολογία περί δύναμης των ρόλων.

Θαυμάσια η ασπρόμαυρη φωτογραφία του Sándor Sára και δεν είναι δύσκολο να ερμηνεύσουμε τον Τακό σαν κάτι από τα βιώματα και την προσωπικότητα ενός πέρα για πέρα ακέραιου σκηνοθέτη. Μετά από αυτό το εξαίρετης εντιμότητας έργο, το Frère Jacques δεν θα ακούγεται ποτέ όπως πρώτα.

Σπύρος Γάγγας, Οκτώβριος 2016.

Featured Image: http://www.gfxyeahx.com/video/7833-istvn-szab-apa-father-1966.html

Text Image: http://www.bonjourtristesse.net/2011/07/father-1966.html

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s