Letters from a Dead Man (Konstantin Lopushansky, USSR, 1986)

Δυσεύρετο έργο και αυτό (αμφιβάλλω αν έχει πάρει ποτέ διανομή στην Ελλάδα) αλλά ως προς τον πεσιμισμό του συμβολικό ενός τέλους εποχής για το Σοβιετικό σινεμά την περίοδο της perestroika. Βοηθός του Tarkovsky στο «Στάλκερ» ο Lopushansky παρουσιάζει εδώ ένα τουλάχιστον εφάμιλλο, κατά την ταπεινή μου γνώμη, αριστούργημα βουτηγμένο κι αυτό στον Ορθόδοξο μυστικισμό.

Ο Lopushansky φιλμογραφεί τους επιζώντες του πυρηνικού ολοκαυτώματος στο υπόγειο ενός μουσείου. Εκεί η αποστολή του Νομπελίστα φυσικού (o “Καθηγητής») είναι να διασφαλίσει φαρμακευτικό υλικό στις ψυχές που έχουν απομείνει. Κιτρινισμένα τα πλάνα και σε σηπία φωτογραφημένα εκπέμπουν ακόμα το θαμπό φως της πυρηνικής καταστροφής. Η αποθέωση της θετικιστικής σκέψης την οποία εκπροσώπησε και ο ίδιος ο «Καθηγητής» αντικαθίσταται από τα ψήγματα πίστης στην αναγέννηση του είδους -κυριολεκτικά εδώ- με όχημα την πνευματικότητα και το νόημα το οποίο αδυνατεί να διασφαλίσει η επιστήμη. Μετάνοια λοιπόν. Συγκινητική και αφοπλιστική η εικόνα αμυδρής ελπίδας με το Χριστουγεννιάτικο δένδρο φτιαγμένο από αχρηστευμένα και ευτελή υλικά. Κι αν θυμάμαι καλά (διότι μια φορά το έχω δει, ευτυχώς σε 35mm) ίσως κάπου ακούγεται Fauré και το υπέροχο Ave Maria του Caccini.

letters6

Σε αυτήν την τελευταία πολύ μεγάλη ταινία της σχολής Tarkovsky δεν υπάρχει νερό για να ποτιστεί η δίψα για ζωή∙ μόνο μια αχανής έρημος στάχτης πέρα από τα συντρίμμια. Και στο συνταρακτικό φινάλε, τα παιδιά με τις ασφυξιογόνες μάσκες –κάτοικοι άλλου πλανήτη– σε πορεία προς βέβαιο αφανισμό ή μήπως προς μια νέα αξιογένεση;

Σπύρος Γάγγας, Οκτώβριος 2016.

Featured Image: https://mubi.com/films/letters-from-a-dead-man

Text Image: https://cinemacahiers.wordpress.com/letters-from-a-dead-man-1986/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s