Salaam Bombay! (Mira Nair, India, 1988)

Από τα καλύτερα έργα του ινδικού σινεμά τη μετά Satyajit Ray εποχή, το Salaam Bombay! της πρωτοεμφανιζόμενης τότε Nair διεκδικεί δάφνες αξιέπαινης συνέχειας του νεορεαλισμού. Επικεντρωμένο με σχεδόν ντοκιμαντερίστικη ματιά στον πολύχρομο μεν καμβά της Βομβάης σκοτεινό όμως δε ως προς τον κόσμο δυνατοτήτων της παιδικής ψυχής σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας και στέρησης, παρακολουθεί τις συνέπειες του εξοστρακισμού του Krishna «Chaipau» από την οικογένειά του λόγω οικονομικού χρέους.

Περιπλανώμενος στις φτωχογειτονιές της Βομβάης και δουλεύοντας αρχικά ως γκαρσόνι καντίνας τσαγιού, ο Krishna προσεγγίζει τη μικρή Manju, κόρη μιας πόρνης και ενός νταβά-εμπόρου ναρκωτικών. Η «αδελφική φιγούρα» Chillum –το βαποράκι του νταβά– ο οποίος μυεί τον μικρό στο λαβύρινθο της Βομβάης δεν θα αντέξει για πολύ την κακοποίηση και την στέρηση της δόσης που του επιβάλλει ο νταβατζής. Με το όραμα του έρωτα προς την πανέμορφη Solasaal –παρθένα από το Νεπάλ η οποία θα πουληθεί στο σκλαβοπάζαρο των μπορντέλων– το χαμίνι θα παρασυρθεί σε μια πόλη η οποία σαν το κακομούτσουνο θεό-ελέφαντα στο θρησκευτικό αναβρασμό του τέλους τον καταπίνει ήδη δίχως οίκτο.

salaam3

Η αντίστιξη με τη βρετανική επιρροή στην Ινδία δεν ωθεί ποτέ τη Nair σε κάποιο βολικό καταγγελτικό λόγο∙ άλλωστε, η καταγγελία ξεπηδά από τις οικτρές καταστάσεις όπου η ινδική κοινωνία, η παράδοση και η θρησκεία φέρουν το δικό τους βαρύ φορτίο ευθυνών. Το άκαμπτο σύστημα διαστρωμάτωσης, η διάχυτη διαφθορά, τα υποπροϊόντα του Bollywood, ο υποπροσδιορισμός του συστήματος κανόνων και ο υπερπροσδιορισμός του κοινωνικού ελέγχου με τη μορφή της βάναυσης αστυνομίας και του εγκλεισμού σε άσυλο, είναι αρκετά για να δείξουν ότι ο χάρτης εξόδου από τη Βομβάη προς την επιστροφή στο χωριό και την οικογένεια δεν αποτυπώνει σταθερές προσανατολισμού.

Η αυθεντικότητα των καταστάσεων κατοχυρωμένη, καθότι εξ’ ολοκλήρου γυρισμένο επί τόπου με τα παιδιά να υποδύονται τους εαυτούς τους στη καθημερινή αναμέτρηση με την εκμετάλλευση και τον σκοταδισμό των άκαμπτων ιεραρχιών. Η σκηνή τέλους συνταράσσει και το ξέσπασμα του μικρού με τη σβούρα στο χέρι μάς θυμίζει την ηθική διάσταση του παιχνιδιού, ως προς τον ψυχισμό και την κοινωνικοποίηση, σε αντεστραμμένη σχέση με την αναγκαστική εργασία και ό,τι έχει σπαταληθεί ανεπιστρεπτί για τον «ώριμο» πια Krishna. Γενναίο σινεμά για θρυμματισμένες ψυχές…

Σπύρος Γάγγας, Νοέμβριος 2016.

Featured Image: http://fiff.ch/en/festival-2016/films/mira-nair-and-india/salaam-bombay!.html

Text Image: http://www.rogerebert.com/reviews/salaam-bombay-1988

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s