Cul-de-sac (Roman Polanski, Great Britain, 1966)

Πρώιμο έργο του σπουδαίου Πολωνού με τη διεθνή και ταραχώδη καριέρα, το «Αδιέξοδο» επικυρώνει με περισσή βιρτουοζιτέ το είδος του ψυχολογικού θρίλερ στο οποίο θα αφιερωθεί σε αρκετά έργα του ο Polanski.

Η διαλεκτική «ανοικτού» – «κλειστού» περιβάλλοντος, στην οποία και σχετικά πρόσφατα μάλιστα επέστρεψε ο Polanski στο υποβλητικό «Ο Αόρατος Συγγραφέας», καταγράφεται με σπουδαία φωτογραφία στην αχανή αμμουδιά με τη σακαράκα των δύο κακοποιών να πασχίζει μπας και βγάλει την απόσταση. Καθώς η παλίρροια καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μέρος της παραλίας, ο ερπετόμορφος Dickey (μάλλον ο καλύτερος ρόλος του Lionel Stander –τον θυμόμαστε και από το Hart to Hart) και ο ασθενικός με φάτσα εντόμου αλλά και θανάσιμα τραυματισμένος συνεργάτης του βρίσκουν καταφύγιο σε έναν ερημικό και απεριποίητο πύργο-κοτέτσι στη μέση του πουθενά, στον οποίο κατοικεί το ζεύγος George (υπέροχα παρηκμασμένος και ευάλωτος ο Donald Pleasance) και Teresa (όπως πρέπει ασύδοτη η καλλονή της εποχής Françoise Dorléac).

Η κρυφή στην αρχή αλλά μετέπειτα εμφατική είσοδος του Dickeyστον πύργο –ο συνεργάτης του αργοπεθαίνει στο αυτοκίνητο-βάρκα– δεν αποσκοπεί μόνο στην υπενθύμιση των συνεπειών της μη-παιγνιώδους μορφής των ρόλων «κυρίου» και «δούλου», αλλά και στην αποδόμηση της ίδιας της ιδέας του αστικού «οίκου» και της θεμελίωσής του στη δειλία –εξ ου και οι πυκνές εικόνες με το κοτέτσι και τα πουλερικά που τριγυρίζουν στο υπερυψωμένο προαύλιο. Οι κότες και τα πετεινάρια είναι αυτές που καθιστούν πιο ξεκάθαρο τον ακκισμό των διαφόρων αρσενικών που περιστοιχίζουν την Teresa, της οποίας η σαγήνη θα ενεργοποιήσει τον μηχανισμό «κίνησης» στο κλειστό αυτό σύστημα, όχι όμως ως χειραφέτηση (ακόμα και όταν παίρνει την κατάσταση στα χέρια της) αλλά ως ψευδαίσθηση δολοφονίας του «κτήνους» (γι’ αυτό είναι έξοχη η επιλογή της φάτσας του Lionel Stander) της σεξουαλική ορμής και της παρηκμασμένης της έκφανσης.

cul-adrift

Ο δε George, σαν κατατρεγμένο θαλασσοπούλι, θα κουρνιάσει –σε εμβρυακή στάση με τους απαραίτητους συνειρμούς– στον βράχο αναπολώντας την «αγνή», αλλά πλέον οριστικά απούσα, θαλπωρή.

Όχι τόσο κωμικό όσο θεωρείται, το «Αδιέξοδο» φέρει, ωστόσο, ένα αλλόκοτο χιούμορ που δεν το κατατάσσει όμως ούτε στο είδος της μαύρης κωμωδίας. Αταξινόμητο, έδωσε διέξοδο σε ένα μεγάλο σκηνοθέτη να δείξει τις δυνάμεις του και να καθηλώσει το κοινό με προσεγμένη και επιμελημένη σκηνοθεσία, καθώς και με εξαίρετη φωτογραφία που ανοίγει ορίζοντες στα υπαρξιακά ζητήματα της τότε εποχής με πολύ πρωτότυπο και καυστικό τρόπο.

Σπύρος Γάγγας, Δεκέμβριος 2016.

Featured Image: https://2015.acmi.net.au/acmi-channel/2016/landscapes-of-the-mind-the-cinema-of-roman-polanski/

Text Image: http://profoundlyrewarding.blogspot.gr/2011/08/get-hell-out-of-my-fortress.html

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s