Shadow of a Doubt (Alfred Hitchcock, USA, 1943)

Με εμφανώς λιγότερες ανατροπές συγκριτικά με άλλα του αριστουργήματα, το «Στη Σκιά της Αμφιβολίας» έχει ήδη αποκαλύψει την «αλήθεια» για τους θεατές, όχι όμως για τους συγγενείς του δολοφόνου, οι οποίοι τον περιβάλλουν με την θαλπωρή της αμερικανικής μεσοαστικής τάξης, αλλά και τον θαυμασμό προς τη μυστικοποιημένη «προσωπικότητα-επιχειρηματία». Κι αυτό αποδεικνύεται σε εξαιρετικό τέχνασμα του Hitchcock αφού κατά τη διαμονή του Charlie στο ευκατάστατο περιβάλλον της οικογένειας Newton στην Καλιφόρνια και ενώ έχει εδραιωθεί η βεβαιότητα ενοχής του για εμάς (δίχως σοβαρές απόπειρες whodunit λοξοδρόμησης), αυξάνεται ταυτόχρονα και το σασπένς. Με δύο παράλληλες και φαινομενικά αντικρουόμενες μεταξύ τους πορείες κλιμάκωσης/αποκλιμάκωσης σε δύο διαφορετικά επίπεδα «κοινού», ο Hitchcock μεταφέρει το σασπένς στον τρόπο αποκάλυψης και όχι στον στόχο.

Η πρώτη σκηνή έχει επιβεβαιώσει το ύποπτο ποιόν του απομακρυσμένου συγγενή της οικογένειας Newton. Αραχτός σε πανδοχείο-τρύπα, με περίστροφο και αρκετά νεύρα, ο Charlie (Joseph Cotten) θα διαφύγει των αστυνομικών που τον παρακολουθούν και θα ζητήσει «άσυλο» με περισσή ευγένεια και καθόλου ειλικρίνεια στους συγγενείς του. Αυτό θα συμπίπτει με την επιθυμία της ανιψιάς του (επίσης «Charlie»!) να του τηλεγραφήσει και να τον καλέσει να μείνει μαζί τους, καθώς η έξυπνη δεσποινίδα βιώνει μέρα με τη μέρα τη βαρεμάρα της μετριότητας που την περιβάλλει. Ο θείος Charlie λοιπόν, στην τρίχα και λαμπερός, λειτουργεί σταδιακά στην εξέλιξη της πλοκής ως αντανάκλαση της ψευδαίσθησης της «Charlie», ή κάπως πιο ψυχαναλυτικά ως η προβολή της «ευνουχισμένης» της δυναμικότητας και ευστροφίας, οι οποίες βαλτώνουν μέρα με τη μέρα στο πατριαρχικό και συντηρητικό περιβάλλον.

shadow-of-doubt2

Η χαρισματική δεσποινίδα όμως διακρίνει ύποπτα σημάδια από νωρίς σχετικά αλλά καθησυχάζει τον εαυτό της με την εικόνα που έχει πλάσει, ακόμα κι όταν οι δύο μυστικοί αστυνομικοί καταφθάνουν στο σπίτι για μια δήθεν δημογραφική έρευνα. Έρμαιο όχι τόσο της ερωτικής έλξης προς τον Charlie αλλά του αφελούς ρομαντισμού της που αναζητά την «περίπτωση» του θείου ως την εξαίρεση που θα φωτίσει τη βαρετή καθημερινότητά της, η Charlie δεν διακρίνει το Κακό, το οποίο εισβάλλει στη μικρή πόλη με χρυσοκέντητη αύρα άνεσης και γαλαντομίας, όχι από την πίσω πόρτα, αλλά ως κάτι οικείο (Charlie/«Charlie»), ως το λούστρο που κρύβει το φθαρμένο υλικό. (Ωραιότατο, ως προς αυτό, το εύρημα του πλάνου με τον κοσμικό χορό που εμφανίζεται σε αρχή, μέση και τέλος και δηλώνει ενδεχομένως την δίνη της κοινωνίας της «εικόνας» με την οποία ο Charlie θαμπώνει και ζαλίζει τους παρευρισκόμενους.)

Με μαεστρία όπως πάντα, ο Hitchcock μετατρέπει την κάμερα σε «ψυχικό μάτι», καταφεύγοντας σε κεκλιμένα κάδρα, αινιγματικά κοντινά και υπέροχα υψηλής γωνίας πλάνα. Σε ένα τέτοιο, με μπόλικη εξπρεσιονιστική/noir σκιά, η «Charlie» θα επιβεβαιώσει την υποψία της στη δημοτική βιβλιοθήκη (που ποτέ δεν είναι βαρετή) και η πιο δραματική κορύφωση θα επιφέρει μόνο την επιδερμική νίκη του Καλού, καθώς το υπόλειμμα του Κακού θα διατηρηθεί μέσα από το μυστικό της πραγματικής ταυτότητας του Charlie και του οποίου το βάρος θα επιμερισθεί στην «Charlie» και το νέο της φλερτ.

Περιττεύει να επαναλάβουμε τα περί σασπένς σε ένα κλασσικό χιτσκοκικό έργο σαν κι αυτό, το οποίο τέμνει το δημοφιλές σινεμά με την άψογη καλλιτεχνική γνώση των τεχνασμάτων της κάμερας και της αφήγησης και μετατρέπεται σε υπόδειγμα ψυχαγωγίας!

Σπύρος Γάγγας, Φεβρουάριος 2017.

Featured Image: https://the.hitchcock.zone/wiki/Shadow_of_a_Doubt_(1943)

Text Image: http://hitchcock.umwblogs.org/category/hitchcock-themes/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s