City of Hope (John Sayles, USA, 1991)

Το μεγαλόπνοο έργο του γενικώς εξαίρετου John Sayles για την μάστιγα των σύγχρονων μητροπόλεων, δηλαδή, τον εκτοπισμό κατοίκων φτωχών συνοικιών προκειμένου να αναβαθμιστεί, να αστικοποιηθεί και να αξιοποηθεί η γη, αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, και μια από τις καλύτερες ταινίες κοινωνιολογικού περιεχομένου των τελευταίων δεκαετιών, και όχι μόνο στις ΗΠΑ.

Ο εργολάβος Jo (Tony Lo Bianco) έχει κάμψει εδώ και καιρό τις ηθικές του αρχές, όπου προκειμένου να ανταποκριθεί στο κοινωνικό πρότυπο του σωστού οικογενειάρχη έχει αποκτήσει αξιοζήλευτη «πείρα» στις ολισθηρές ατραπούς της διαφθοράς κατά τις συνδιαλλαγές του με πολιτικούς και επενδυτές. Κύριο πρόσωπο στον πολύπλοκο καμβά του Sayles είναι ο γιός του Nick (ο καλύτερος και ο πιο όμορφος Vincent Spano που έχουμε δει), ο οποίος ταλανίζεται από το ανάξιο μοντέλο της οικογενειακής συνοχής, του θαυμασμού για τον αδελφό που έχει πεθάνει (αλλά και το βάρος ότι τελεί υπό την σκιά του) και το διαρκές φλέρτ του με το μικροέγκλημα. Πλήθος χαρακτήρων πλαισιώνουν το εκτυλισσόμενο δράμα, όπως ο ιδεαλιστής δημοτικός σύμβουλος Wynn, η γκαρσόνα και μητέρα ενός παιδιου με κινητικά προβληματα Angela, το δίδυμο των αστυνομικών που περιπολούν, ο διεφθαρμένος μηχανικός αυτοκινήτων Carl (τον ενσαρκώνει ο ίδιος ο Sayles), οι αφροαμερικανοί πιτσιρικάδες, οι αφροαμερικανοί ακτιβιστές αλα Malcolm X, ο καθηγητής που ξυλοκοπείται, μεταξύ πολλών άλλων. Η κάμερα, αντιστρέφοντας την κίνηση στον οριζόντιο άξονα, πλέει στα ρυάκια της διαπλοκής αλλά και της καθημερινής ροής της ρουτίνας της πόλης και με απίστευτης κομψότητας πλάνα-σεκάνς ακολουθεί τους χαρακτήρες οι οποίοι μπαινοβγαίνουν στο κάδρο. Μαζί φανερώνει και τους κόμβους διαπλοκής προκειμένου οι εργατικές κατοικίες να καταστούν μη βιώσιμες, οι ένοικοι να «εκτοπισθούν» δίνοντας «τόπο» στην ανάπτυξη. Η αναμέτρηση δύσκολη από τον αφροαμερικανό δημοτικό σύμβουλο Wynn στο να κάμψει την εξίσωση «ανάπτυξη=θέσεις απασχόλησης=μεγαλύτερα εισοδήματα=υψηλότερα ενοίκια», λες και οι νέες θέσεις  εργασίας θα διοχετευθούν στους εκτοπισμενους αφροαμερικανούς και ισπανόφωνους.

MSDCIOF EC069

Τα πλάνα σεκάνς του Sayles, κατά «παράβαση» πολλών χολυγουντιανών συμβάσεων, διακρίνονται από ρευστότητα και ευγένεια στην κίνηση (σε αντίθεση με το πλαίσιο ανοιχτών αλλά και «σιωπηλών» συγκρούσεων), αποτυπώνοντας την κοινοτική αλληλεγγύη, η οποία είναι το ζητούμενο στην υπό πολεοδομική αναμόρφωση συνοικία σε μια πόλη του New Jersey. Αντανακλούν όμως και κάτι άλλο: την συστημική πολυπλοκότητα και το σχετικό δίκαιο στη ρημαγμένη συνοικία που λειτουργεί τόσο ως φυγόκεντρος δύναμη, όσο όμως και στην πιο εποικοδομητική του λειτουργία ως ερέθισμα άρσης της απολυτότητας του σχετικού δικαίου προς τη διαμόρφωση του συλλογικού «αγαθού».

Ο μηχανισμός του σαλού περιπατητή που «βλέπει» την αλήθεια αξιοποιείται θαυμάσια από τον Sayles στον χαρακτήρα του «τρελού της γειτονιάς» που κραυγάζει διαρκώς «βοήθεια» ή «αφού μπορείς να έχεις τα πολλά γιατί συμβιβάζεσαι με τα λίγα;», χρησμοί που θα επαληθευθούν τραγικά και θα λεκιάσουν συμφιλιώσεις και συλλογικές νίκες.

Με ματιά επιστήμονα στην ανήλικη παραβατικότητα, την πολυπολιτισμικότητα και τις προκλήσεις τις, τον ρατσισμό, τον δογματικό ακτιβισμό, την ομοφοβία, τη γονεïκή σχέση, την εκπαίδευση, την ιεράρχηση στην εργασία, το εξαιρετικό αυτό έργο του Sayles οικοδομεί με περίσκεψη αλλά και στιβαρή άποψη την μοντέρνα κοινωνία από την πανέμορφη σκηνή του φλερτ μεταξύ Nick και Angela μέχρι τους απρόσωπους μηχανισμούς διαφθοράς και ανάξιας αξιοποίησης του γης.

Ο αυθόρμητος ρομαντισμός του Nick (είναι οπαδός των Angels στο baseball και ερωτεύεται την Angela) θα συγκινήσει με τη συνέπειά του όταν δεν αναγνωρίζει τίποτα από το δράμα του βυθισμένου στο βούρκο πατέρα (ασύλληπτος ο Lo Bianco!) και θεοποιεί τον νεκρό αδερφό αρνούμενος να αντικρύσει την αλήθεια. Αυτή, σαν Νέμεσις, τον προσγειώνει ανώμαλα όχι μόνο στη μισοτελειωμένη οικοδομή, «σκελετό» του οίκου που ο ίδιος αρνήθηκε, αλλά με τραγική καθυστέρηση και στην αγκαλιά του πατέρα σε ένα εντελώς συγκλονιστικό φινάλε –από τα δυνατότερα στο σύγχρονο σινεμά!

Σπύρος Γάγγας, Φεβρουάριος 2017.

Featured Image: http://rarefilm.net/city-hope-1991-john-sayles/

Text Image: https://www.cineplex.com/People/tony-denison/Photos

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s