Abhijan (Satyajit Ray, India, 1962)

Με εξαιρετική αίσθηση ρυθμού και πλοκής, αν και όχι από τα «πρωτοκλασάτα» έργα του σπουδαίου Satyajit Ray, «Η Αποστολή» διανύει την ινδική ύπαιθρο παράλληλα με αβέβαιες και κακοτράχαλες διαδρομές στην άκαμπτη κοινωνική διαστρωμάτωση, όσο και στα βασικά ανθρώπινα συναισθήματα, όπως ο έρωτας, η ταπείνωση, ο φθόνος, η αναγνώριση, η εμπιστοσύνη και η ενοχή.

Απόγονος των Rajputs, ευγενούς κάστας πολεμιστών, ο Narsingh έχει το προνόμιο στην επαρχιακή Ινδία να οδηγεί ταξί (μια Chrysler του 1930), ωστόσο, τόσο η προσωπική του απογοήτευση (τον έχει εγκαταλείψει η φιλενάδα του επειδή είναι απένταρος), όσο και η αναπόφευκτη τεχνολογική και επιχειρηματική εξέλιξη τείνουν να τον μετατρέψουν σε ιστορικό «ίχνος» παρά, όπως αρμόζει στην κάστα του, σε φορέα ιστορίας και ανδρείας. Ξεπεσμένος και οργισμένος ταυτόχρονα, με μίσος για τις γυναίκες, ο Narsingh μπεκρουλιάζει, βγάζει  δε το άχτι του πολεμιστή σε επικίνδυνα προσπεράσματα στους λασπωμένους καρόδρομους. Σε μια εκ των νυχτερινών του διαδρομών συμμαζεύει έναν καλοθρεμμένο και πρόσχαρο άνδρα μαζί με μια νέα γυναίκα. Ο Ray επενδύει εδώ στις ανοιχτόκαρδες τοπικές νόρμες, μεταθέτοντας για αργότερα, ξεγελώντας τον θεατή, την πραγματική ταυτότητα του επιβάτη, ο οποίος προσλαμβάνει τον Narsing στη δούλεψή του. Η εργασιακή σχέση αποδεικνύεται σκοτεινή, υποχρεώνοντας τον Narsing σε μεταφορά παράνομου περιεχομένου (όπιο) στα τσίγκινα δοχεία γκι.

abhijan-1

Όπως και σε άλλες ταινίες με πρωταγωνιστές οδηγούς ταξί («Ο Ταξιτζής», «Collateral») το όχημα αποτελεί προέκταση του εαυτού και σημαινόμενο του μικροσυστήματος μέσω του οποίου «σχετίζεται» ο εκάστοτε «ήρωας». Η παραδοξότητα του οδηγού ταξί ως προς το σχετίζεσθαι ακουμπά στο δίπολο της κίνησης-στάσης. Διαρκώς σε κίνηση αλλά πάντα σε στάση, ακριβώς λόγω του πρόσκαιρου σχετίζεσθαι, ο ταξιτζής Narsing θα πρέπει να ανακτήσει την αποφασιστικότητα του πολεμιστή την οποία, για την ώρα, σπαταλά στην αναιδή του άρνηση επιβίβασης στο ταξί του όσων δεν του γεμίζουν το μάτι. Στη μεθόριο όμως, σε εχθρικές, ως προς το έλλειμμα ανεξιθρησκείας, περιοχές, η ηθική ακεραιότητα και ευγένεια του «πολεμιστή» Narsing θα δοκιμαστεί στο να δράσει ως «πολεμιστής» υπέρ του Αγαθού, αντιμετωπίζοντας τον ποταπό εργοδότη του και σωματέμπορο, τους ρεαλιστές «επιχειρηματίες», τα μίση μεταξύ καστών και θρησκειών (Ινδουιστές-Μουσουλμάνοι-Χριστιανοί), την ίδια τη ρυπαρή συμπεριφορά και χλεύη των συναδέλφων του αλλά και να δαμάσει τα δικά του πάθη και επιθυμίες, όπως για τη Χριστιανή Neeli.

Το πρώτο αριστουργηματικό πλάνο διαλόγου με τον «καταφερτζή» και υποχθόνιο δυνητικό συνεργάτη του Narsing σε κοντινό και στην άκρη του κάδρου, μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη, φανερώνει με την δέουσα διάρκεια τη ραγισμένη κράση του ίδιου του Narsing, του «πολεμιστή»-οδηγού, αλλά και τον διχασμένο ηθικό του προσανατολισμό. Με πορεία μετωπική προς τα ηθικά διλήμματα του Narsing, ο Ray υιοθετεί φόρμες του ιταλικού νεορεαλισμού, δίχως να ολισθαίνει ούτε στιγμή στο μελό∙ αντιθέτως, διατηρεί την κοινωνική προβληματική και περιστρέφει την πλοκή των σχέσεων γύρω από τον Narsing με «αιώνια επιστροφή» στο σεληνιακό τοπίο των βράχων του Mama Baghne. Ο θεόρατος γρανιτένιος λίθος «καταπλακώνει», σαν το φορτίο των αμαρτημάτων, τον Narsing. Σηματοδοτεί όμως και την αποκατάσταση της ηθικής του κράσης  με τον ρόλο του ως πολεμιστή-διαμεσολαβητή στη φυγή των δύο ερωτευμένων νέων από τη μισαλλόδοξη επαρχία, αλλά και τη διάσωση της όμορφης Gulabi από τους δουλέμπορους σε αυτήν την ωραιότατα κινηματογραφημένη ιστορία υπαγωγής του «πολεμιστή» στην ηθική αξία!

Σπύρος Γάγγας, Μάρτιος 2017.

Featured Image: https://alchetron.com/Abhijan-13422-W

Text Image: http://www.filmsufi.com/2016/03/abhijan-satyajit-ray-1962.html

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s