Q and A (Sidney Lumet, USA, 1990)

Χαμηλών τόνων, υψηλών προδιαγραφών όμως, αστυνομικό θρίλερ με άξονα το φόρτε του Lumet, δηλαδή, τον ψυχικό εγκλωβισμό του εγκληματία σε κλειστά περιβάλλοντα, τα οποία αρχικά ελπίζει ότι θα ελέγξει, αυξάνοντας σταδιακά, όταν η αντίσταση κάμπτεται, την  κοινωνιοπαθολογία που κρύβεται στην καθημερινότητα του.

Ο νεαρός εισαγγελέας «Al» Francis Reilly (Timothy Hutton) καλείται να ανακρίνει τον βετεράνο αστυνομικό της «πιάτσας» Mike Brennan (ένας επιβλητικότατος, «υψηλού κυβισμού», Nick Nolte), «σημαία» του αστυνομικού τμήματος, εξαιρετικά βίαιου όμως ως προς τη μέθοδο συλλογής των κατάλληλων πληροφοριών ή της «εκκαθάρισης» της πόλης από το βρώμικο έγκλημα. Ο «ψαρωμένος» εισαγγελέας θα θεωρήσει αρχικώς τη διαδικασία υπόθεση ρουτίνας, ακούγωντας με δέος την εξιστόρηση των γεγονότων, που αφορούν την «εν αμύνει» εκτέλεση ενός ισπανόφωνου κακοποιού από τον θηριώδη αστυνομικό. Όταν όμως καλούνται διάφοροι συντελεστές του τοπικού υπόκοσμου να δώσουν κατάθεση στα πρακτικά (Q and A) απέναντι στον εισαγγελέα και σε δύο συνεργάτες του Brennan τότε τα πράγματα θα πάρουν άλλη τροπή, τόσο για την εξιχνίαση της υπόθεσης, όσο και για το παρελθόν του ιδίου. Παρελθόν συνδεδεμένο με την συνοδό του πορτορικανού έμπορου ναρκωτικών Texador (ο καλύτερος Armand Assante που έχουμε δει).

MSDQANA EC008

Ο Lumet ισορροπεί με μαεστρία πάνω στο δίπολο «κανονικότητας» – «διαστροφής» το οποίο τέμνει όχι μόνο τον εισαγγελέα και τον αγροίκο αστυνομικό αλλά και τον σεξουαλικό προσανατολισμό των δύο. Η σεξουαλική «κανονικότητα» του Reilly,  τραυματισμένος συναισθηματικά από την ανεξήγητη φυγή της πρώην φιλενάδας του Nancy (την υποδύεται η Jenny Lumet, κόρη του σκηνοθέτη), αντιπαραβάλλεται με την λανθάνουσα ομοφυλοφυλία του μάτσο Brennan, αφού όχι μόνο τα στοιχεία ενοχοποίησής του αλλά και η σαδιστική του έλξη τον οδηγούν στο πεζοδρόμιο των τραβεστί της περιοχής. Ο αντεστραμμένος Προτεσταντισμός του Brennan (με αρνητικό πρόσημο το ηθικό πρόταγμα, εξίσου όμως ρητή η καθηκοντολογία) θα κωδικοποιηθεί από το πατερναλιστικό «get back to work» στην εμβληματική σκηνή ανάκρισης των τρομοκρατημένων και πειθήνιων τραβεστί, τον εξευτελισμό τους αλλά και την ηδονή (όχι μόνο της εξουσίας αλλά και την σεξουαλική ενδεχομένως) που απορρέει από την ισχύ των εντολών του αστυνόμου-«τσιφλικά» και το «ψαχούλεμα» στα «κορίτσια».

Καθώς το κουβάρι συγκάλυψης θα συμπαρασύρει ακόμα και τους «αδιάφθορους» του δικαστικού σώματος, το δράμα θα κορυφώνεται μεταξύ της Ιταλικής μαφίας, της Πορτορικανικής μαφίας, του διεφθαρμένου Brennan και του ολοένα και πιο διχασμένου Reilly, αφού η προσωπική του ιστορία (και ο ‘πολιτισμικά εγγεγραμένος’ σε αυτόν ήπιος ρατσισμός), καθώς και η αυξανόμενη αμφιβολία ως προς την εγκυρότητα της φήμης του πατέρα του στο αστυνομικό σώμα, τον ωθούν προς την οργισμένη του αποδοχή της αναγκαιότητα της διαφθοράς και την υπαγωγή των μέσων στο σκοπό και, άρα, στην «ομοιότητά» του με τον Brennan. Άλλωστε, η άλλη συμπληγάδα ως προς την ηθική του κρίση είναι το «μοίρασμα» της Nancy με τον Texador.

Πέρα από την σφιχτή δικαστική και αστυνομική πλοκή το «Q and A» σκιαγραφεί περίτεχνα την σύγκρουση των φυλετικών και εθνοτικών ταυτοτήτων τόσο στη οικογένεια και τα ζευγάρια, όσο και στο χώρο του εγκλήματος και του νόμου. Σμιλεύοντας αβίαστα τις τροχιές επικάλυψης των διαφορετικών ρόλων και ομάδων ο Lumet θέτει στον θεατή το αμείλικτο πόρισμα (αυτοεπιβεβαίωση, επί της ουσίας) του Brennan, σεχτικά με τον αστυνόμο-πρώτυπο που διασφαλίζει τη «γραμμή» την οποία δεν περνάνε τα «σκουπίδια» της κοινωνίας, μνημονεύοντας και τον πατέρα του Reilly, σε ένα χρησμό όπου η ίδια η έννοια της γραμμής («συμμετέχει» και στους δύο χώρους που διαχωρίζει) δίνει την απάντηση για τον πατέρα Reilly την οποία «απωθεί» στο υποσυνείδητο ο νεαρός συνεχιστής του.

Στα αξιοσημείωτα το υπέροχο «Don’t Cross the Ones You Love» του  Rubén Blades το οποίο σε καίρια σημεία, καθώς και στο ωραίο πλάνο εγκαθίδρυσης, εκφράζει την πικρή ανάταση της «πύρρειου νίκης» της δικαιοσύνης απέναντι στη διαφθορά και τη διαπλοκή.

Σπύρος Γάγγας, Απρίλιος 2017.

Featured Image: https://www.cineplex.com/Movie/qa/Photos

Text Image: https://www.cineplex.com/Movie/qa/Photos

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s