Southwest (Eduardo Nunes, Brazil, 2012)

Με την κάμερα βαπτισμένη στη μυσταγωγία ενός Tarkovsky, το επιβλητικό έργο-ταξίδι στη μνήμη από τον Eduardo Nunes αφηγείται την ιστορία χέρι-χέρι με την αναστοχαστική αποκάλυψη της «πραγματικότητας», με πλάνα όχι μόνο μυθικά αλλά στην υπομονετική τους αποφλοίωση του χώρου διαφωτιστικά για την σύνθετη διαδικασία της αισθητικής πρόσληψης της εικόνας.

Σε πεντακάθαρο ασπρόμαυρο και με αρχοντικά πανοραμίκ η κάμερα πλανάται σε έναν μη-τόπο: μια λίμνη σε στάδιο αποξήρανσης, αλυκές, φτωχόσπιτα με φευγαλέες και φειδωλές μορφές να εκπληρώνουν νωχελικά καθημερινές δραστηριότητες. Η γέννηση (;) ενός βρέφους από την Clarice στην καλύβα με την αρωγή της πληθωρικής μαμής-μάγισσας (bruxa) και τον τρίξιμο του ξύλου στον ανεμόμυλο να στοιχειώνει τη μνήμη ως άκουσμα οικειότητας σε ένα ταξίδι εκδίπλωσης παραστάσεων από μια ολόκληρη ζωή, γίνεται η αφορμή μετάβασης από το μυστήριο ενός υποτιθέμενου θανάτου (βρέφους ή μάνας) στη μήτρα της ζωής και το καλύβι που εξέχει λίγα μέτρα πάνω από την επιφάνεια και στο οποίο κατοικεί η μικρή Clarice.

sudoeste1__crop

Η περιπλάνηση της Clarice στις αλυκές θα ευοδωθεί με τη φιλία του μικρού Joao και τη γνωριμία με τη μητέρα του Luzia η οποία θρηνεί την κόρη της Clarice. Με αυτή τη λογική της ρώσικης κούκλας ο Nunes ελίσσει την κάμερα στο χώρο με διάθεση αποτύπωσης εικόνων-ορμητηρίων ενατένισης, πλάθοντας έτσι διαφορετικές χρονικές αλληλουχίες στον χώρο. Εντυπωσιακότερη όλων είναι η ονειρώδης σεκάνς κρυφτού της Luzia/Clarice με τον άνδρα της  Sebastiao, αυτός φορώντας μάσκα δαίμονα σαν αυτή του γιού τους Joao. Αντί περιστροφής της κάμερας γύρω από την καλύβα και με εύκολη διάθεση αποπροσανατολισμού, ο Nunes επιλέγει σοφά την επιβράδυνση του ρυθμού στο κομψό και δειλό πανοραμίκ με αντίβαρο το κρυφτούλι και τα χάχανα, αφήνοντας την αποκάλυψη του τρόμου σε ό,τι ξεπροβάλλει αιμομικτικά από το πρωτόγονο «συλλογικό» ασυνείδητο και οδηγεί στη μυστηριώδη εγκυμοσύνη.

Το νεύμα στον Tarkovsky είναι ειλικρινές και σαφές, ένδειξη ευγνωμοσύνης προς την κινηματογραφική του οντολογία και δώρο στα μάτια μας, όπως στη σκηνή καύσης της καλύβας ή σε κάθε πλάνο όπου το τοπίο διεκδικεί τα σημειολογικά σκήπτρα.

Το «Νοτιοδυτικά» θα μπορούσε να λογιστεί ως ένας «Καθρέφτης» (Tarkovsky) δίχως το άχθος της Ιστορίας αλλά με πέπλο αναμνήσεων τις εικόνες-εμπειρίες της Φύσης, όχι με το κρυστάλλινο νερό του πρωτομάστορα Ρώσου αλλά με διάχυτη την αρμύρα, τη στεγνή έκφραση των ανδρών, τα εσωτερικά δακρύα της γυναίκας με τις ποικίλες τις μορφές ως Clarice, μέχρι το ονειρικό φινάλε όπου τον αιώνιο ύπνο πλημμυρίζει η ζωτικοκρατική εικόνα κάθαρσης με την άφθονη βροχή, το σκίρτημα της αθωότητας και το φως που, σαν να καίει το φιλμ, προσφέρει την ύστατη ζεστασιά στη ψυχή που φεύγει, ψυχή που κρατά ως τελευταίο άκουσμα το πρώτο, προ-συνειδητό ήχο της ύπαρξής της: το ρυθμικό σκούξιμο του ξύλου στον μοναχικό ανεμόμυλο…

Ντεμπούτο δήλωση-πίστης στο υπερβατικό σινεμά εσωτερικού ρυθμού και ψυχικής ατμόσφαιρας με περιττούς ακόμα και τους λιγοστούς διαλόγους…

Σπύρος Γάγγας, Μάιος 2017.

Featured Image: http://www.ferdyonfilms.com/2011/ciff-2011-southwest-sudoeste-2011/11480/

Text Image: http://www.lumiere.nl/en/movie/sudoeste%20(southwest)_4372/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s