A Useful Life (Federico Veiroj, Uruguay/Spain, 2010)

Θα μπορούσε να ερμηνεύσει κάποιος το λιτό έργο του Veiroj σαν ωδή στην τελευταία «ανάσα» του «σινεμά του δημιουργού» πριν αυτό καταλήξει, όχι στον παράδεισο, αλλά, στους ερημωμένους δρόμους της μεγαλούπολης, όπου το ίδιο το αντικείμενο του auteur cinema κυριαρχεί πάνω στον καλλιτεχνικό τρόπο «διάσωσής» του από τη φθορά.

Ο Jorge (τον υποδύεται o Jorge Jellinek, ένας από τους κορυφαίους ισπανόφωνους κριτικούς του κινηματογράφου) εργάζεται στην κινηματογραφική λέσχη του Μοντεβιδέο. Τους τοίχους της ταινιοθήκης και τις ιδέες για αφιερώματα κοσμούν αναφορές στον Kurosawa, τον Eisenstein, τον Manuel de Oliveira, το βουβό σινεμά ή το ιταλικό της δεκαετίας του 60. Οι όλο και λιγότεροι πιστοί προσέρχονται και η διοίκηση της ταινιοθήκης αρχίζει να αναρωτιέται για τη δυνατότητα υπερπήδησης των τεχνικών και λοιπών δυσκολιών.

«Το καλύτερο σινεμά όλων των εποχών» ακούγεται ως δήλωση πίστης από τα χείλη του Jorge, του ασκητή-υπερασπιστή των κινηματογραφιστών που τόλμησαν να σκεφτούν κάτι άλλο πέραν της υπαγωγής της φόρμας στη λογική της αγοράς, λογική που σε συνδυασμό με την κόπωση του ίδιου του σινεμά του δημιουργού φέρνει ραγδαία πτώση στα εισιτήρια και πολλαπλά τεχνικά προβλήματα στον προβολέα και στις λάμπες του που δεν μπορούν να καλυφθούν δίχως επιχορήγηση. «Να απαιτείς τα δικαιώματά σου» είναι το άλλο μότο που αναγράφεται στους τοίχους, εσωτερικευμένη επιταγή από τον περιπλανώμενο στους διαδρόμους της ταινιοθήκης Jorge και το βλέμμα του στα καλπάζοντα άλογα από την πρώτη κινηματογραφική ταινία αυτή του 1878 από τον Edward Muybridge. Είναι τα «άλογα» που έχουν ήδη αφήσει πίσω το σινεμά του δημιουργού και που ο Jorge αρνείται να καβαλήσει, πόσο μάλλον ο ίδιος να ξεπεζέψει και να μεταβεί από τη φαντασία στην πραγματικότητα.

A Useful Life trailer

Ο Jorge δεν φιλμάρεται ποτέ στο σπίτι του, καθώς σπίτι έχει καταστεί το κάλεσμα υπηρέτησης της αξιακής σύστασης του σινεμά που υπογραμμίζεται στις διαλέξεις της ταινιοθήκης και στα λόγια του διευθυντή της, του Martinez, όταν αυτός θέτει τον κριτικό σκοπό της ταινιοθήκης πέρα από τον εγκυκλοπαιδικό εμπλουτισμό στην ευαισθητοποίηση και ανόρθωση του ίδιου του θεατή. Η πλατωνική στιγμή όμως δεν συγκινεί πια ένα κοινό του οποίου η μετατόπιση κινηματογραφικών προτιμήσεων μοιάζει αναπόδραστη.

Με την άρνηση ανανέωσης της κρατικής επιχορήγησης το κλείσιμο της ταινιοθήκης μοιάζει αναπόφευκτο και ο Jorge επιστρέφει στον πραγματικό κόσμο. Ή μήπως όχι; Περιπλανώμενος αναζητά τη βιβλιοθηκάριο που είχε γνωρίσει σε μια από τις σινεφίλ ομιλίες στην ταινιοθήκη διασχίζει τους διαδρόμους του δημόσιου πανεπιστημίου και συγκεκριμένα τα κτίρια της Νομικής Σχολής ψάχνοντας τη σινεφίλ καθηγήτρια νομικής Paola. Με τους φοιτητές να τον συγχέουν για τον αναπληρωτή καθηγητή πριν τη διάλεξη, ο Jorge τους μιλά ανεπιτήδευτα για το ψέμα και την ευγένειά του εφόσον έχει ειλικρινά κίνητρα, προφανώς αναφερόμενος στο «ψέμα» της τέχνης του δημιουργού, συγκρινόμενο με το «ψέμα» της επικερδούς και μόνο επιχειρηματικής λογικής.

Ο σινεφιλικός Jorge όμως δεν θα αλλάξει ποτέ και ο χορός (εντυπωμένος από μια σκηνή με τον James Cagney) στα σκαλοπάτια της νομικής σχολής εν αναμονή της Paola πιστοποιεί την σινεφιλία ως «χαρούμενη» επιστήμη αλλά και την αλήθεια ότι η ευτυχία δεν βρίσκεται κατευθείαν στο πανί αλλά στο πως τροφοδοτεί με μαγεία η οθόνη την διυποκειμενική σχέση.

Σπύρος Γάγγας, Ιούλιος 2017.

Featured Image: https://college.harvard.edu/college-events/useful-life-federico-veiroj-person

Text Image: http://filmmakermagazine.com/99661-disbelief-the-apostate/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s