Love 65 (Bo Widerberg, Sweden, 1965)

Το σκανδιναβικό «8 ½» επιτυγχάνει με νατουραλιστική κινηματογραφική γλώσσα, πέραν της αναμενόμενης επιρροής του Godard, να εκθέσει τα καλλιτεχνικά αδιέξοδα του δημιουργού σε ευθεία  αντιστοιχία με αυτά του ίδιου του Widerberg, αλλά και να τα εντάξει στο προσωπικό πλαίσιο των διαπροσωπικών σχέσεων που αναπόφευκτα αίρονται ως απολύτως διακριτό πεδίο αυτοεκπλήρωσης και αυτοεκτίμησης κατά την καλλιτεχνική δημιουργία.

Ο σκηνοθέτης Keve (με εμφανή ομοιότητα στον Guido από το «8 ½») βιώνει το αδιέξοδο του γάμου του με την Ann-Mari, καθώς και την αυξανόμενη ένταση με τον πρωταγωνιστή της νέας του ταινίας, βρίσκει, όμως, πρόσκαιρη διέξοδο στην όμορφη σύζυγο του Thommy, την οποία γνωρίζει σε μια διάλεξή του τελευταίου περί κράτους προνοίας και έκπτωσης των παραδόσεων της κοινωνίας. Η οικογενειακή ζωή του Keve, συμπυκνωμένη στις σκηνές πετάγματος του χαρταετού (η οποία, όχι μόνο θυμίζει τον αιθεροβάμονα Guido αλλά και τον εσταυρωμένο Keve σε κάποιο από τα ωραία σημειολογικά παιχνιδίσματα της κάμερας του Widerberg), διαταράσσεται από την θυελλώδη έλξη που του ασκεί η Evabritt (εκπληκτικές οι ερωτικές σκηνές μεταξύ τους με εξαιρετικό συνδυασμό χιούμορ, ρομαντισμού, αισθησιασμού και avant-garde κινηματογραφικής προσέγγισης). Με την είσοδο στο αμερικανού ηθοποιού Benito δημιουργούνται προϋποθέσεις ερωτικής εξισορρόπησης, όπως στην ωραιότατη σκηνή φλερτ του με την συγκρατημένη και αγέρωχη Ann-Mari, οι οποίες, ωστόσο, δεν ευδοκιμούν σε κάτι που θα έσωζε την Ann-Mari από τη δική της αλλοτρίωση.

love 65 2

Είναι σαφές το πόσο σοβαρά λαμβάνει υπόψη του ο Keve την ρήση του Godard ότι το «σινεμά είναι η αλήθεια σε 24 δευτερόλεπτα» ή αυτή του Antonioni για την σχέση της γωνίας της κάμερας με την ηθική απόφαση του σκηνοθέτη, διότι η εσωτερική του πάλη εκφράζει την δυσνόητη, ικανή να καταρρακώσει όποιον την σκεφτεί ως προς τις επιστημολογικές, ηθικές και κοινωνικές συνέπειες, σχέση του κινηματογραφικού δημιουργείν με την πραγματικότητα και την προνομιακή σχέση που διατηρεί το σινεμά με αυτή, συγκριτικά με άλλες τέχνες. Και ο Keve, όπως είναι αναμενόμενο, αντιλαμβάνεται πλήρως το ψεύδος του γραμμικής αφήγησης στο σινεμά, το οποίο εκμαύλισε το κοινό στο αισθητικό, αλλά και γνωσιολογικό «πλάσμα» της μοναδικής ερμηνείας της πραγματικότητας, η οποία δεν δικαιολογείται ιστορικά, αν σκεφτεί κανείς την πολυσημία της σύγχρονης κοινωνικής διαφοροποίησης και των συγκρούσεων εντός της. Μόνο μέσα από τα θραύσματα της κινηματογραφικής ρήξης με τη γραμμικότητα και την λογική εξέλιξη των εννοιών, καθίσταται προσεγγίσιμη η αλήθεια, την οποία ο Widerberg, στην κινηματογραφική διάλεξη (!) που δίνει ο Keve στην Evabritt όταν αγαπιούνται, αναπαριστά έξοχα με αναστοχαστική κρίση για τη νεωτερικότητα στη φόρμα (το ζεύγος κινηματογραφείται από κάποιον στο δωμάτιο [!]), διατηρώντας ακέραια όμως την πίστη στην ολότητα, κάτι που υπογραμμίζεται θαυμάσια με την κλασική μουσική των Bach και Vivaldi.

Από τα αρχικά πλάνα της αλλήθωρης κόρης των Keve και Ann-Mari, ο Widerberg «διαλαλεί», τον στραβισμό του Keve, του ίδιου του Widerberg, και κατ’ επέκταση της ίδιας της κινηματογραφικής πρόσληψης της πραγματικότητας με την θολή αισθητική της ταινίας. Ούτε η Evabritt θα του χαριστεί: «Με δίδαξες να ψεύδομαι» -κινηματογραφικά, θα συμπληρώναμε εμείς.

Το «Αγάπη 65» δεν επικυρώνει μόνο τους λόγους για τους οποίους το σουηδικό σινεμά, πέραν του Ingmar Bergman, χρήζει της ιδιαίτερης προσοχής μας, αλλά, από τα ύψη που κατέκτησε, αποκρίνεται πια με «περιφρόνηση» στους κριτικούς της τότε εποχής που λοιδόρησαν το υπολογίσιμο μέγεθος του Bo Widerberg, καθώς δεν εκτιμήθηκε ο πανέμορφος λυρισμός του ως δομικό συστατικό της «λογικής» της ταινίας και του έργου του γενικότερα. Εδώ, στο φινάλε της ταινίας, ολοκληρώνει αυτό το δόγμα με την υπέροχη κίνηση της κάμερας από το άρμεγμα της αγελάδας στα πέταγμα του χαρταετού και την αποδοχή της μοίρας του καλλιτέχνη να τολμά να λικνίζεται στα «σύννεφα» αλλά με τα πόδια καρφωμένα στη γη.

Σπύρος Γάγγας, Ιούλιος 2017.

Featured Image: http://www.fipresci.org/awards/1965

Text Image: http://worldscinema.org/2012/10/bo-widerberg-karlek-65-aka-love-65-1965/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s